Jak przygotować prostą kokardę narodową z okazji Święta Niepodległości? Prosty tutorial z historią

Rocznica odzyskania niepodległości to wyjątkowa okazja i wypadałoby ją godnie uczcić. Oczywiście każdy z Was zdecyduje sam jak to zrobi: z rodziną na obiedzie, śpiewając w południe Mazurka Dąbrowskiego, idąc na jakiś marsz, biegnąc w maratonie, czytając dobrą polską książkę, idąc z dzieciakami na spacer i opowiadać im o historii Polski, spotykając się ze znajomymi na toast czystą za ojczystą… Mamy w końcu wolny wybór 😉 Od kilku lat – z okazji tego święta – politycy próbują nas przekonać do tego, by przypiąć do ubioru biało-czerwone kokardy narodowe – zwane potocznie (i błędnie!) kotylionami. Uważam to za bardzo fajny pomysł i chętnie przygotowuję je dzieciom 🙂 to piękny symbol patriotyzmu i miłości do ojczyzny.

Kokarda narodowa – jeden z najpiękniejszych symboli patriotycznych naszego kraju

W symbolice międzynarodowej występują różne znaki identyfikujące dane państwo na tle innych (najważniejszym jest herb państwowy i flaga państwowa). Symbole te posiadają określone kształty i barwy, a barwami naszego państwa są biel i czerwień, występujące przede wszystkim na fladze państwowej. Barwy narodowe mogą być prezentowane również na innych znakach narodowych (np. proporczykach czy mniejszych chorągiewkach). Jednak najstarszym układem polskiej bieli i czerwieni jest upinana z nich w koło kokarda – i pewnie niewielu z Was wie, że zwyczaj jej noszenia kultywowany jest od prawie dwóch wieków.

Kokarda, której nazwa wywodzi się z języka francuskiego, pierwotnie była noszoną na nakryciu głowy ozdobą z pęku wstążek, co Francuzi nazwali cocarde. W XVIII w. ułożona z białych wstążek już w koło, stała się na kapeluszach mundurowych znakiem przynależności państwowej. Przyjęła się też w innych państwach i stąd w różnych językach jej nazwa brzmi podobnie: w języku włoskim coccarda, niemieckim Kokarde, angielskim cockade.

W Rzeczypospolitej kokarda pierwotnie też była biała, symbolizując królewską zwierzchność władzy nad wojskiem. Pod koniec XVIII w. i w latach Księstwa Warszawskiego noszona na czapkach bywała już biało-czerwona, ale w Królestwie Polskim stała się ponownie białą.

Towarzysze 1 Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Narodowej w mundurze według ordynansu z 1790 z biało-czerwoną kokardą upiętą na czapce. Źródło

Biało-czerwona kokarda narodowa sankcję ustawową otrzymała dopiero w Powstaniu Listopadowym. Sejm 7 lutego 1831 r. wprowadził kokardę dwubarwną, odwołując się do przyjętego powstańczego herbu Królestwa Polskiego, przedstawiającego w ukoronowanej tarczy dwudzielnej w słup, tj. podzielonej pionowo, w czerwonych polach białego Orła i białą Pogoń Litewską. Herb ten odzwierciedlał dwoma godłami obie części dawnej Rzeczypospolitej. Był to pierwszy przepis ustalający nasze biało-czerwone barwy narodowe, towarzyszące nam nieodmiennie do dziś. Biało-czerwone kokardy noszono w kolejnych powstaniach narodowych – powstańcy przypinali je sobie np. na klapach lub czapkach.

Pożegnanie i Powitanie powstańca – dyptyk polskiego malarza, Artura Grottgera, odnoszący się do powstania styczniowego, namalowany w latach 1865–1866. Obrazy znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Dama ubrana w charakterystyczną dla tego okresu czarną suknię przypina powstańcowi kokardę narodową. Źródło

Oczywiście na przestrzeni lat zmieniał się kształt kokardy – w XVIII w. materiał upinano jak tradycyjną kokardę, za czasów Księstwa Warszawskiego krążek skierowany był marszczeniem do środka, a z kolei w Królestwie Kongresowym obowiązywał wygląd owalny, naszyty na kawałek grubej skóry lub drewna.

W 1919 r. istotą koloru kokardy narodowej zajął się Adam Chmiel, który pisał, że układając na nich barwy powinniśmy kierować się tymi samymi zasadami, co w przypadku chorągwi. Jeśli są w niej dwa kolory to ten, który znajduje się wyżej, występuje w kokardzie podwójnie. Zgodnie z tą prawidłowością, polska ozdoba powinna więc mieć biały, otoczony czerwienią środek i białą obwódkę. W takim układzie kokardy stały się w 1919 r. oficjalnym znakiem powstańczego wojska w Wielkopolsce, a w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. znaczyły żołnierzy-ochotników oraz wspomagających wojsko duszpasterzy, tzw. kapelanów lotnych. Podobny pogląd wyrażono również w Encyklopedii Gutenberga z 1931 roku. Wówczas dopuszczono dwa rodzaje kokard – z białym środkiem, czerwonym kołem i białym otokiem oraz białym środkiem i czerwonym otokiem. Tłumaczono wówczas, że biała barwa jako kolor polskiego orła, jest ważniejsza, dlatego została umieszczona w środku. W dawnych czasach często pomijano te zalecenia i powszechne stało się noszenie ozdób o odwróconej kolejności.

W 2008 r. przywrócenia kokardy narodowej (które zostało zainicjowane już w 2006 r. w Poznaniu), podjął się śp. Lech Kaczyński Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Od tej pory biało-czerwone kokardy zdobią uczestników świąt narodowych – 11 Listopada i 3 Maja. Zgodnie z zasadami podkreślającymi nadrzędność godła herbowego, a nie pola tarczy, na którym godło występuje, kokardę polską upina się bielą w środku. Tylko jeżeli kokarda ma być tłem dla przypinanego na nią dodatkowo Orła, biel jest na zewnątrz, a czerwień wypełnia środek. Od 9 kwietnia 2014 roku obowiązkowo przypinają je przedstawiciele polskich sił zbrojnych. Zgodnie z zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej kokardy mają być wpinane w lewą klapę munduru lub ubioru cywilnego.

Jak szybko i prosto wykonać kokardę narodową?

Wykonanie tego symbolu narodowego jest naprawę proste i myślę, że nawet przysłowiowe dwie lewe ręce sobie z nim doskonale poradzą 😉 Ba! nawet już przedszkolak – pod okiem mamy – da radę 💪

Potrzebne materiały to:

 – biały i czerwony papier (u nas czerwień z brokatem) – papier może być też samoprzylepny, może to być równiez bibuła;
 – biała tekturka;
 – nożyczki;
 – klej w sztyfcie i klej na gorąco (sprawdzi się również taśma dwustronna);
 – ozdobny sznurek w barwach biało-czerwonych.

Z kartonika wytnij koło o średnicy 4-6 cm (będzie podstawą kokardy). Z białego i czerwonego papieru wytnij po kilka pasków szerokich na 1 cm i długich na 7 cm (czerwone) i 6 cm (białe). Dodatkowo z białego papieru wytnij koło o średnicy 2-4 cm (w zależności od średnicy podstawy). Wycięte paski złóż na pół (ale nie dociskaj) łącząc kleje jedynie końcówki (jak na poniższym zdjęciu). Stworzysz jakby „płatki”. Zostaw po 1 białym i czerwonym pasku.

Na podstawę kokardy przyklej dwa niezagięte paski – będą tworzyć wstążkę). Możesz wyciąć na jednym z końców trójkąt, aby miały ładny kształt. Na to – zgodnie z fotografią poniżej – przyklejaj (na taśmie dwustronnej lub na klej na gorąco) przygotowane wcześniej „płatki” – czerwone po zewnętrznym obrysie, białe wewnątrz.

Na sam koniec przyklej w środku mniejsze koło z białego papieru i przyozdób je ozdobnym sznurkiem (aczkolwiek nie jest to konieczne).
I oto kokarda narodowa jest gotowa! 💪😎 Z uwagi na ten brokat wyszła nam trochę w stylu glamour, ale umówmy się, że 6-latka była zdecydowanie na tak 😂

Prawda, że proste? A więc do dzieła! 11 listopada już za chwilę 😀

P.S. Kokarda narodowa to nie kotylion

Przez wielu (do niedawna również przeze mnie) kokarda mylona jest z kotylionami. Warto pamiętać, że nie jest to kotylion, czyli kwiat wykonany z bibułki lub wstążki i mający pomóc np. w dobraniu pary na zabawie tanecznej. Kotyliony mają bardziej rozbudowaną formę, w ich sercu można zamieścić dodatkowy wpis lub ilustrację. Zazwyczaj służą oznaczeniu statusu społecznego lub stanu cywilnego gości. Są nimi też honorowani zwycięzcy zawodów sportowych 😉

Z pozdrowieniami

M.

Show Comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *